بودجه ۱۳۹۷ افغانستان برای تصویب به مشرانو جرگه ارائه شد/نگاهی به نقاط قوت و ضعف این بودجه!

وزیر مالیه امروز مسودۀ بودجۀ ملی سال مالی ۱۳۹۷ را به مشرانو جرگه ارایه نمود.

کوکچه پرس94 نمایش هاآخرین بروزرسانی:سه شنبه ۱۶ عقرب ۱۳۹۶ - ۳:۰۱ بعد از ظهر
بودجه ۱۳۹۷ افغانستان برای تصویب به مشرانو جرگه ارائه شد/نگاهی به نقاط قوت و ضعف این بودجه!

به گزارش کوکچه، اکلیل حکیمی ؛ وزیر مالیه امروز مؤرخ ۱۵ عقرب ۱۳۹۶ همراه با داکتر فاروق وردک، وزیر دولت در امور پارلمانی مسودۀ بودجۀ ملی سال مالی ۱۳۹۷ را به مشرانو جرگه بطور رسمی ارائه نموده و در این رابطه به سناتوران معلومات ارائه نمود.

مجموع بودجۀ ملی سال مالی ١٣٩٧، بالغ به ۳۵۷.۶ میلیارد افغانی است. ۲۶۷ میلیارد افغانی آنرا بودجۀ عادی و نود ٩٠ میلیارد افغانی آنرا بودجۀ انکشافی تشکیل می دهد. سهم حکومت در تمویل آن ۴۷.۵٪ می باشد و متباقی از طریق کمک ها تمویل می گردد.

وزارت مالیه می گوید: بودجۀ ملی سال آینده شفاف، پاسخگو، متوازن و قابل اعتبار می باشد. به گفته این وزارت، همچنان بادر نظرداشت واقعیت های جامعه، مؤثریت و مطابق به اولویت های حکومت و معیارهای بین المللی ترتیب گردیده است.

وزیر مالیه از سناتوران تقاضا نمود تا نظریات شان را در رابطه به مسودۀ بودجۀ ملی با این وزارت شریک نمایند تا به زمان معین آن به ولسی جرگه ارائه گردد.

مسوده بودجه ملی ۱۳۹۷؛ نقاط قوت و ضعف!

میزان بودجه ملی هر کشور نشاندهندۀ رفاه، آسایش و دسترسی به خدمات عمومی شهروندان کشور بوده و از سوی دیگر بیانگر توانایی بخش عمومی و دولتی در ارائه خدمات بهتر، کاراتر و در زمان مقتضی به شهروندان کشور میباشد. طبق رویه معمول مسئولان ادارات دولتی هر سال بودجه مورد نیاز خود را در قالب بودجه عادی و انکشافی تنظیم نموده و در اختیار وزارت مالیه قرار میدهند تا نیازمندیهای جاری و انکشافی آنها در قالب بودجه ملی توحید شده و در نهایت توسط قوه مقننه تصویب گردد. طبق این روند در جلسه مؤرخ ۱۱ عقرب ۱۳۹۶ کابینه ج.ا.ا طرح مسوده توحید شدۀ پیشنهادی بودجه ملی سال مالی ۱۳۹۷ مورد بحث قرار گرفت و در پرنسیپ تأیید گردید. بودجه سال آینده مالی در حدود  ۳۵۴ میلیارد افغانی برآورد شده که ۲۵ درصد تولید ناخالص داخلی (GDP ) را تشکیل خواهد داد. ۷۵ درصد آن را بودجه عادی و جاری و ۲۵ درصد دیگر را بودجه انکشافی تشکیل میدهد. براساس طرح مسوده بودجه پیشنهادی نزدیک به ۵۴ درصد آن از منابع خارجی (کمکها و قرضهها) تمویل میگردد و ۳۷ درصد دیگر از منابع داخلی و عواید دولتی.

بر بنیاد برآورد این طرح، بودجه سال ۱۳۹۷ با کسری ۸ درصدی یعنی مبلغ دو میلیارد و ۹۰۰ میلیون افغانی مواجه است که بر اساس پیشبینی انجام شده از ذخایر نقدی سال ۱۳۹۶ تأمین میشود.

بودجه پیشبینی شده دارای نقاط مثبت و برجسته و چالش میباشد. از جمله مزایای بودجه پیشبینی شده این است که تاحدودی واقع بینانه و به دور از بلندپروازی غیر قابل دسترس تنظیم شده، چالشها و مشکلات موجود در آن درنظر گرفته شده و با هدف بهبود رشد اقتصادی از ۲٫۲ درصد در سال ۱۳۹۶ به ۳٫۱ درصد در سال ۱۳۹۷ تنظیم شده است. البته این رشد تولید ناخالص داخلی بر مبنای فرضیه بهبود وضعیت سکتور زراعت به ۶٫۵ درصد، رشد ثابت ساخت و ساز بخش ساختمان و افزایش نسبی در بخش سرمایهگذاری در کشور، استوار است.

بر مبنای طرح اولیه این بودجه، توجه خاصی به بخش های زیربناها، زراعت، انکشاف شهری و فرهنگ شده است. دورنمای درآمد دولت  از طریق منابع عایداتی داخلی نیز نسبت به سال مالی ۱۳۹۶ رشد صعودی را پیشبینی کرده است. درآمد دولت از طریق منابع داخلی در سال ۱۳۹۴ در حدود ۱۲۲ میلیارد افغانی بوده که این رقم در سال ۱۳۹۵ به ۱۴۷ میلیارد افغانی یعنی در حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است. در سال مالی ۱۳۹۷ نیز این روند رشد مثبت پیشبینی شده است و عواید دولت به بیش از ۱۶۰ میلیارد افغانی یعنی در حدود ۹ درصد افزایش در نظر گرفته شده است. بودجه انکشافی پیش بینی شده در سال مالی ۱۳۹۷، در حدود یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون افغانی محاسبه شده است که ۳۹ درصد آن را بودجه انکشافی اختیاری تشکیل می دهد و ۶۱ درصد دیگر را بودجه انکشافی غیر اختیاری.

چالشهای که بودجه سال مالی ۱۳۹۷ مثل بودجههای مالی سال پیشین با آن روبرو است، این است که رشد قابل توجهی در بودجه انکشافی دیده نمیشود بخش از منابع کسری بودجه از طریق انتقال بودجه انکشافی سالهای قبل تأمین میگردد. مفهوم ساده انتقال بودجه انکشافی از سال مالی پیشین به سال مالی پسین، این است که وزارتخانهها و سکتورهای مرتبط در حوزه زیربناها و توسعۀ کشور تاکنون نتوانستهاند بودجه منظور و پیشبینی شده را در زمان خود به مصرف برسانند. بنابراین ادارات و بخشهای سکتوری و تدارکاتی کشور تاکنون نتوانسته اند به کارآیی و توانمندی لازم در بخش مصارف بهینۀ بودجه انکشافی اختصاصی دست یابند.

یکی از چالشهای بودجه سال ۱۳۹۷ و روند پیشبینی آن بر مبنای سالهای پیشین، برای سالهای پسین تا سال ۱۴۰۰ است. باتوجه به اینکه کمکهای خارجی سال به سال در حال کاهش است و پس از سال ۱۴۰۰ حداقل تاکنون هیچ تعهد مالی از طرف جامعه جهانی و حمایت کنندگان مالی بیرونی نسبت به تأمین بخشی از  بودجه کشور وجود ندارد. از سوی دیگر از سال ۱۳۸۱ تاکنون (بودجه ملی سال مالی ۱۳۹۷) بخش عمدۀ از منابع تأمین بودجه ملی ما را کمکها و قرضههای خارجی تشکیل میدهند، از این رو باید روی تأمین بودجه ملی از طریق منابع داخلی و افزایش عواید دولت از طریق مدیریت درست عواید و کوتاه کردن دست اخلالگران اقتصادی و کاهش چشمگیر فساد در سرچشمههای عایداتی، تأکید بیشتر گردد و در هر سال درصد معینی از وابستگی به منابع خارجی کاسته شود، در غیر این صورت در سالهای مالی آینده و پایان تعهدات تأمین مالی خارجی، بودجه ملی و در نتیجه اقتصاد کشور با چالش بزرگی روبرو خواهد بود.

۱۳۹۶-۰۸-۱۶ ۱۳۹۶-۰۸-۱۶
کوکچه پرس