پشت پرده يک استعفا؛ فريب خورده از سوي رئيس جمهور!

458 نمایش هاکوکچه پرسآخرین بروزرسانی:چهارشنبه ۶ جدی ۱۳۹۶ - ۱:۱۹ قبل از ظهر
پشت پرده يک استعفا؛ فريب خورده از سوي رئيس جمهور!
پشت پرده يک استعفا؛ فريب خورده از سوي رئيس جمهور!

با استعفاي عطا نور، استاندار قدرتمند ولايت بلخ، اکنون در افغانستان مبارزه بر سر مقام رياست جمهوري آغاز مي شود و به احتمال سال ٢٠١٨ با ناآرامي همراه خواهد بود. به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري آريا، نشريه سوئيسي نويه زوريشر سايتونگ در گزارشي به قلم پيترسن بريسا، به پشت پرده استعفاي عطا نور، استاندار قدرتمند ولايت بلخ پرداخت.

اين نشريه سوئيسي نوشت: با استعفاي عطا نور، استاندار قدرتمند ولايت بلخ، اکنون در افغانستان مبارزه بر سر مقام رياست جمهوري آغاز مي شود و به احتمال سال ٢٠١٨ با ناآرامي همراه خواهد بود.

عطا محمد نور، فرماندار قدرتمند ولايت بلخ، اعتماد به نفس بسيار بالايي دارد. او در بهار سال گذشته – هنگام جشن نوروز اعلام کرد احتمالاً در آينده نزديک استعفا خواهد داد تا بتواند نامزدي خود را براي پست رياست جمهوري در کابل اعلام کند. عطا مي گويد: “من مدت هاي زيادي را در بلخ به سر برده ام. اين امري کاملاً عادي است که من سرانجام به جاي ديگري بروم.” فريب خورده از سوي رئيس جمهور

در حال حاضر اين تصميم که او دوست داشت به طور مستقل اتخاذ کند، از دست وي خارج شده است. چند روز پيش اعلام شد که اين مرد ٥٤ ساله از مقام خود استعفا داده است، اما اين استعفاي ادعا شده در حقيقت نوعي اخراج بود. بنا به گزارشي که در “نيويورک تايمز” منتشر شده و در تهيه آن از اطلاعات و اخبار کارمندان عطا استفاده شده است، رئيس جمهور اشرف غني به شيوه اي فريبکارانه و نابکارانه از يک نامه استعفاي بدون تاريخ که عطا محمد مدت ها پيش در اقدامي اعتماد سازانه به رئيس جمهور تسليم کرده بود، استفاده کرده است.

صلاح الدين رباني، وزير امور خارجه و هم حزبي عطا محمد که همچنين رئيس حزب جمعيت اسلامي نيز مي باشد، از اين تصميم در بيانيه اي به عنوان “اقدامي شتابزده و غير مسئولانه عليه ثبات و امنيت در افغانستان” انتقاد کرد. اما فقط يک روز بعد، حزب جمعيت اسلامي شرايطي را مطرح کرد که در صورت تحقق آنان، اين حزب آماده است اين اخراج را بپذيرد. در ميان اين شرايط، پيشنهاداتي براي جانشين عطا در بلخ و درخواست به کارگيري اعضاي اين حزب در وزارتخانه هاي کابل به چشم مي خورد. به گزارش خبرگزاري خامه پرس افغانستان، در پايان ماه اکتبر عطا محمد در مزار شريف که زادگاه وي است بار ديگر دولت را به شدت مورد انتقاد قرار داد و تأکيد کرد او خود درباره نامزدي اش براي مقام رياست جمهوري تصميم خواهد گرفت.

اين اقدام چه به معناي اخراج بوده باشد يا خير – رقابت هاي پيشين در حزب جمعيت اسلامي را اکنون با رسيدن عبدالله عبدالله به بالاترين مقام مسئول اجريي و نفر دوم قوه مجريه پس از رئيس جمهور دست يافته، آشکار ساخته است. بدين ترتيب رقابت براي شرکت در انتخابات رياست جمهوري ٢٠١٩ در افغانستان آغاز مي شود. در اواخر سال ٢٠١٤، عطا محمد آشکارا احتمال ورود به مبارزات انتخاباتي را بررسي کرده بود، اما در نهايت تمام وزن سياسي و مالي خود را براي حمايت از عبدالله به کار گرفت. بعدها او اين اقدام را يک اشتباه ناميد. عبدالله به اندازه کافي براي اجرايي نمودن توافق بر سر مشارکت در قدرت را که اشرف غني و حزب جمعيت اسلامي پس از انتخابات سال ٢٠١٤ امضا کرده بودند، پافشاري نکرد – و بدين ترتيب حزب را تضعيف نمود.

کنترل بر اقتصاد

توماس روتيگ از شبکه تحليلگران افغانستان در کابل، ماه آوريل سال گذشته گفته بود: “اين واقعيت که عطا محمد در حال حاضر به طور علني در مقابل عبدالله ايستاده، نشان مي دهد او مصمم است رئيس جديد حزب جمعيت اسلامي شود.”

عطا محمد يکي از آخرين جنگ سالاران قدرتمند حزب جمعيت اسلامي است، احمد شاه مسعود نيز که رهبر مقاومت بود و توسط طالبان به قتل رسيد، عضو اين حزب بود. بر خلاف عبدالله که پيشتر وزير امور خارجه حامد کرزاي، سلف اشرف غني بود، عطا به نسبت دير به توسعه پايگاه قدرت خود در ولايت بلخ پرداخت. با اين حال، امروزه او در عمل اقتصاد را در سرتاسر شمال افغانستان کنترل مي کند و بسيار ثروتمند شده است. او در مقابل منتقدان نيز چندان نرمشي به خرج نمي دهد. به همين دليل است که عطا محمد از مدت ها پيش به مثابه خاري در ديدگان رئيس جمهور اشرف غني مي باشد. چون اين دو مقام نتوانستند بر سر جايگاه عطا محمد در دولت کابل به توافق برسند و پس از مذاکراتي طولاني، رئيس جمهور عطا را به عنوان فرماندار بلخ در ماه فوريه برگزيد. اما اين در حقيقت بيشتر نوعي امتياز دادن در روابط برسر قدرت بود تا ابراز اعتمادي واقعي.

در ماه مي، اشرف غني در چارچوب يک توافق صلح به يکي از حريفان عطا محمد – گلبدين حکمتيار، جنگ سالار پشتون بسيار شناخته شده و بدنام – اجازه داد تا به کابل بازگردد. براي اشرف غني، توافقنامه صلح با جنگ سالاري که به عنوان “قصاب کابل” شناخته مي شود، بخشي از تلاش ها براي ايجاد الگويي براي مصالحه با طالبان است. اما او همچنين به حزب اسلامي حکمتيار که در حال حاضر در شمال کشور با عطا محمد مقابله مي کند، مجوز فعاليت داد.

خاطرات جانگذاز

در اوايل سال جاري، عطا با دو “آشناي قديمي” ديگر يک “اتحاد براي نجات افغانستان” را متشکل از عبدالرشيد دوستم ازبک و محمد محقق، رهبر اقليت قومي هزاره تأسيس نمود. بدين ترتيب اکنون تقريبا تمام نمايندگان طرفين درگير در جنگ داخلي افغانستان در اين بازي حضور دارند. اگر تجربيات گذشته را به عنوان يک معيار در نظر گيريم، معمولا معاهدات بين افراد مدت طولاني پا برجا نخواهد بود. اما اين نکته نيز چندان تسلي بخش نيست: براي اکثر افغان ها، خاطرات دوره جنگ داخلي (١٩٨٩-٢٠٠١) کابوسي وحشتناک است؛ اکنون ايمني و ثبات به اولويت هاي مهم آنان تبديل شده اند.

شايد به همين علت است که سخنان و واکنش هاي بسيار اندکي از سوي عبدالله شنيده مي شود. گفته مي شود که اين چشم پزشک و يار نزديک سابق احمد شاه مسعود مي خواهد ميان اشرف غني و عطا محمد ميانجي گري کند. عبدالله در سال هاي اخير نقش متعادل کننده اي در دولت اشرف غني ايفا کرده است، زيرا رئيس جمهور به دمدمي مزاج بودن شهرت دارد.

بنا بر اين، انتظار مي تواند راهکاري خوب باشد، زيرا تا انتخابات سال ٢٠١٩ هنوز مدت زمان زيادي باقي مانده است. مدتي پيش، عبدالله نقل قولي از استراتژيست جنگي چيني سان تزو را در صفحه فيس بوک خود نوشت: “اگر به اندازه کافي در کنار رودخانه بنشينيد، در نهايت خواهيد ديد که اجساد دشمنان شمار در آن شناور هستند.”

۱۳۹۶-۱۰-۰۶ ۱۳۹۶-۱۰-۰۶
کوکچه پرس