پيشنهاد جاکارتا براي صلح در افغانستان

کشورهاي آسياي جنوب شرقي ؛ از مستعد ترين فضاها براي رشد افراط گرايي و تروريسم است؛ از اينرو مقابله با تفکرات افراطي و عوامل تروريسم يکي از ضروري ترين استراتژي هاي دولت هاي منطقه به شمار مي رود .

کوکچه پرس293 نمایش هاآخرین بروزرسانی:جمعه ۲۰ دلو ۱۳۹۶ - ۱۰:۳۳ بعد از ظهر
پيشنهاد جاکارتا براي صلح در افغانستان

جوکوويدودو رئيس جمهوري اندونزي در سفر اخيرش به کشورهاي منطقه جنوب آسيا (پاکستان –سريلانکا -بنگلادش وهند) و همچنين افغانستان ، ضمن بررسي راه کارهاي توسعه همکاري هاي دو جانبه براي مقابله با تروريسم و افراط گرايي پيشنهاد کرد کميته مشترک سه گانه بين علماي افغانستان –پاکستان و اندونزي نيز تشکيل شود تا به برقراري صلح در افغانستان کمک کند . سفر جوکوويدودو به افغانستان سفر يک رئيس جمهوري اندونزي به آن کشور بعد از شش دهه بود که نشان داد تحولات افغانستان براي دولت جاکارتا از نظر امنيتي مهم است .

ملاحظات جاکارتا از اينرو سفر رئيس جمهوري اندونزي به افغانستان و پاکستان از چند جهت مهم و قابل توجه است .

۱- اين سفر به همراه ديدار رئيس جمهوري اندونزي از ساير کشورهاي منطقه نشان مي دهد که دولت اندونزي در حال افزايش فعاليتهاي خود براي توسعه روابط با کشورهاي منطقه جنوب آسيا و افغانستان است . اندونزي با ۲۶۰ ميليون جمعيت ، پرجمعيت ترين کشور اسلامي است که به دليل درگير بودن در مسايل داخلي تاکنون تحرک منطقه اي و بين المللي معنا داري نداشته است و کشوري خنثي در جهان اسلام و در مجموعه اعضاي اتحاديه کشورهاي منطقه جنوب شرق آسيا آ.سه .آن محسوب مي شود.از اينرو سفر منطقه اي جوکوويدودو رئيس جمهوري اندونزي بيانگر اراده دولت وي براي تحرک بخشيدن به حضور منطقه اي و بين المللي است . انتظار کشورهاي اسلامي نيز اين است که دولت جاکارتا به عنوان کشوري مهم در جهان اسلام و کشورهاي عضو جنبش غير متعهدها نقش فعال و موثري را در تحولات مربوط به جهان اسلام و کمک به چالشهاي آن ايفا کند .

۲- اندونزي براي بازگشت به دوران شکوفايي اقتصادي خود نيازمند بازارهاي جذاب براي صادرات و جذب سرمايه هاي خارجي است .زغال سنگ ،روغن پالم و واگن هاي قطار از جمله اقلام صادراتي اندونزي هستند که به گفته وزير امور خارجه اين کشور در دو سال اخير گامهايي را در زمينه صادرات اين محصولات به منطقه جنوب آسيا برداشته است .با اين حال دولت اندونزي در بخشهاي انرژي نيز مي کوشد در منطقه فعالتر شود .

۳- مساله امنيت و تضمين صلح و ثبات منطقه اي يکي از خواسته هاي دولت اندونزي است که معتقد است بدون همکاري هاي منطقه اي و بين المللي محقق نمي شود. آنگونه که “مرسودي” وزير امور خارجه اندونزي تاکيد کرده است يکي از مهمترين موضوعاتي که در سفر اخير رئيس جمهوري اين کشور به منطقه جنوب آسيا مطرح شد مساله حقوق بشر و بررسي راههاي مقابله با افراط گرايي و تروريسم بود . واقعيت نيز اين است که در يکي دوسال اخير موضوع افراط گرايي و کوچ تروريستهاي داعش به جنوب شرق آسيا يکي از مهمترين چالشهاي فراروي دولتهاي اين منطقه از جمله اندونزي بوده است . با شکست گروه تروريستي داعش در عراق و سوريه يکي از مکانهايي که احتمالا انان ممکن است ترانزيت شوند منطقه جنوب شرق آسيا است تا خلافت شرقي خود را در اين منطقه اعلام نمايند . حمله گروه تروريستي “مائوته” که با گروه تروريستي داعش نيز اعلام بيعت کرده است به شهر “مراوي” در فيليپين بيش از پيش کشورهاي منطقه را نگران تبعات حضور نيروهاي تروريستي داعش و افراط گرايان در منطقه جنوب شرق آسيا کرده است .دولت اندونزي براي مقابله با افراط گرايي تدابير سختگيرانه اي را اعمال و فعاليت حزب التحرير را نيز ممنوع اعلام کرد .با اين حال جوکوويدودو رئيس جمهوري اندونزي براين اعتقاد است که ريشه و خواستگاه افراط گرايي و تروريسم در منطقه جنوب آسيا و افغانستان است .به همين دليل وي در سفر به اين دو کشور پيشنهاد کرد تا کميته سه گانه مشترک متشکل از علماي افغانستان پاکستان و اندونزي تنشکيل شود تا ضمن بررسي وضعيت منطقه راه کارهاي لازم را براي کمک به برقراري امنيت در منطقه ارائه دهند . مقابله با افراط گرايي و تروريسم

از ديدگاه دولت اندونزي مقابله با افراط گرايي و تروريسم که جنايات خود را با استفاده از آموزه هاي غلط مذهبي توجيه مي کنند نيازمند برخورد علمي و اسلامي با ايده هاي انحرافي است .زيرا گروههاي تروريستي و افراط گرا بيش از هر چيزي از جهل مردم براي توجيه جنايات خود و عضو گيري استفاده مي کنند. با اين حال از ديدگاه دولت اندونزي ميان علما در افغانستان و پاکستان در محکوم کردن تروريسم و افراط گرايي وحدت نظر کامل وجود ندارد .اگر چه اخيرا دولت پاکستان موفق شد با برگزاري نشستي با حضور ۱۸۰۰ تن از علما و انديشمندان اين کشور فتواي کلي در محکوميت تروريسم و افراط گرايي صادر نمايد اما به نظر مي رسد هنوز علمايي که بر روند تحولات افغانستان و پاکستان و اوضاع امنيتي اين کشورها تاثير گذارهستند تروريسم و افراط گرايي را محکوم نمي کنند.اين در حالي است که در اندونزي همه علما يک صدا با محکوم کردن تروريسم موفق به مهار آن در اين کشور شده اند . “نهضت العلما” مهمترين و بزرگترين گروه اسلامي در اندونزي است که با احاطه کامل بر مساجد ، مراکز ديني و آموزشي موفق به کنترل اوضاع شده است . از ديدگاه دولت جاکارتا ،نهضت العما از نفوذ و تاثير گذاري قابل توجهي در ساير کشورها نيز برخوردار است و مي تواند در کمک به حل چالشهاي جهان اسلام از جمله در افغانستان کمک کند .

اين بدان معنا است که از ديدگاه دولت اندونزي براي مقابله با تروريسم و افراط گرايي صرفا راه حلهاي نظامي کارايي ندارد .زيرا مساله تروريسم و افراط گرايي بيش از آنکه سخت افزاري باشد نرم افزاري است و عوامل اين گونه گروهها مي کوشند با ارائه ادبيات و توجيهات غلط از آموزه هاي اسلام ،اهداف شوم خود را به پيش ببرند. سوسيلو بانگ بانگ رئيس جمهوري قبلي اندونزي نيز تاکيد کرد که وارد کردن اتهام « تروريسم» به اسلام در برخي از رسانه هاي گروهي بين المللي ، يک اشتباه بزرگ بوده و ستم به اسلام و مسلمانان محسوب مي شود. از اينرو وي از رسانه هاي گروهي و علما کشورهاي جهان اسلام خواست تا به هجوم هاي وسيعي که در تلاش است چهره اسلام و مسلمانان را بد جلوه دهد پاسخ گويند و تصوير درستي از بخشش اين دين جهاني به جوامع بشري معرفي کنند. رئيس جمهوري قبلي اندونزي تاکيد داشت مسووليت بزرگ ما امروز اين است که اسلام واقعي را به همگان معرفي کنيم و پايه هاي آن را در ساير کشورها گسترش دهيم و اين وظيفه رسانه هاي گروهي و علما اسلامي محسوب مي شود.وي از فعالان مسلمان اين عرصه خواست تا از صحت و درستي اطلاعاتي که در مورد اسلام منتشر مي شود اطلاع حاصل کنند . بنابراين از ديدگاه دولت جاکارتا درصورتي که علماي افغانستان ،پاکستان و اندونزي با هم همکاري داشته باشند مي توانند بر افکار شوم و تفرقه افکنانه افراط گرايان و تروريستها چيره شوند .يکي از خاستگاه و ريشه هاي افراط گرايي و تروريسم در شرق اسيا و بخصوص در اندونزي؛ مدارس ديني هستند که عمده فعاليت آنها در پاکستان است . اين در حالي است که به رغم تلاشهاي اخير دولت اسلام آباد علمايي که مسئوليت اداره مدارس ديني پاکستان و شعبات آنرا در خارج از اين کشور بر عهده دارند واکنش قابل قبولي در مهار افراط گرايي و تروريسم در پاکستان نشان نمي دهند.به همين دليل جوکوويدودو رئيس جمهوري اندونزي پيشنهاد داده است تا علما با جديديت تمام وارد عرصه شوند و با آگاه کردن مردم توطئه هاي تفرقه افکنانه تروريستها را خنثي کنند.

علاوه براين ،رئيس جمهوري اندونزي در سفر به افغانستان تلاش کرد نشان دهد که برقراري امنيت و صلح پايدار در اين کشور براي دولت جاکارتا مهم و با ارزش است . هر چند ساير کشورهاي منطقه شرق آسيا از جمله چين در فرايند تحولات مربوط به روند صلح افغانستان فعال شده اند اما اندونزي به دليل اينکه از وزن سياسي بالا و نفوذ در گروههاي شبه نظامي فعال در افغانستان برخوردار نيست ترجيح داده است از طريق علما وارد تحولات افغانستان و بخصوص روند صلح اين کشور شود و با ترغيب اين کشور و پاکستان به تشکيل کميته مشترک سه گانه در کنار فعاليتهاي سياسي ،علما را نيز فعال تر کند . در اين حال رئيس جمهوري اندونزي درکابل تاکيد کرد شهروندان اندونزي در هزاران جزيره متشکل از صدها قوم و زبان به شکل مسالمت آميز و در کمال وحدت و همدلي زندگي مي کنند که مي تواند الگويي براي افغانستان نيز باشد .اين مي تواند پيام روشني براي دولت ومردم افغانستان باشد که آنها نيزميتوانند درکنارهم زندگي مسالمت آميزي داشته باشند مشروط براينکه از انحصارگرايي قومي و مذهبي دست بکشند .

جمع بندي بسياري از محافل منطقه اي و بين المللي اعلام کرده اند : تشکيل دولت وحدت ملي در سال ۲۰۱۴ در افغانستان فرصت تاريخي براي گروهها ، جناحها و اقوام اين کشور است تا در کنار هم با وحدت و همدلي براي پيشبرد برنامه سازندگي در افغانستان همکاري کنند.ترديدي نيست اين روند بر مردم افغانستان نيز تاثير گذار مثبت خواهد داشت . در هر حال ،سفر جوکوويدودو رئيس جمهوري اندونزي به افغانستان و پاکستان هر چند از نظر اقتصادي مي تواند براي جاکارتا مهم باشد اما از نظر رسيدن به يک تفاهم و نظر مشترک براي برخورد با افراط گرايي نيز از اهميت زياد و قابل توجهي برخوردار است . ============================== نويسنده : مجيد وقاري – کارشناس سياست در آسيا .

۱۳۹۶-۱۱-۲۰ ۱۳۹۶-۱۱-۲۰
کوکچه پرس