عبور از طالبان؛ نخستين توافق افغانستان و پاکستان / تحليل

رئيس جمهوري افغانستان با پايان زمان آتش‌بس يک‌طرفه دولت اين کشور با طالبان، اعلام کرد نخستين بار با دولت پاکستان درمورد طالبان به يک توافق کتبي رسيده است.

کوکچه پرس118 نمایش هاآخرین بروزرسانی:یکشنبه ۱۰ سرطان ۱۳۹۷ - ۱:۴۳ بعد از ظهر
عبور از طالبان؛ نخستين توافق افغانستان و پاکستان / تحليل
مجيد وقاري 

«محمد اشرف غني» در نشستي خبري در کابل گفت، گفت وگو تنها راه حل موجود براي رفع مشکلات ميان افغانستان و پاکستان است و طالبان همواره مهمترين محور مذاکرات دوکشور بوده است. اشرف‌غني به مناسبت عيد سعيد فطر آتش‌بس اعلام کرد و آن را مجددا تمديد کرده بود اما با مخالفت گروه طالبان با ادامه آتش‌بس، حمله طرفين به مواضع يکديگر از سر گرفته شد. بدين‌ترتيب از روز شنبه با پايان آتش‌بس يک طرفه دولت افغانستان، حملات ارتش اين کشور ضد مواضع طالبان نيز آغاز شده است.

درمورد فعاليت طالبان دوديدگاه مطرح است؛ اول انکه دولت افغانستان براين باور است که حملات اين گروه ضد مردم افغانستان خلاف شرع و دين اسلام است و گروه طالبان بايد پاسخگوي علماي ديني در کشورهاي اسلامي باشد که با کدام مجوز شرعي با مردم افغانستان مي‌جنگد. موضوع دوم بحث پاکستان است که از ديدگاه دولت افغانستان حامي اصلي اين گروه در افغانستان تلقي مي‌شود.

محمد اشرف‌غني رئيس جمهوري افغانستاناگرچه محمد اشرف غني رئيس جمهوري افغانستان در مورد مفاد توافق با دولت پاکستان درمورد طالبان سخن نگفت اما با توجه به فشارهاي سياسي و اقتصادي آمريکا بر پاکستان و درخواست‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي از اين کشور براي اعمال فشار بر طالبان براي پيوستن به روند صلح افغانستان، به‌نظر مي‌رسد دولت اسلام‌آباد نيز در حال تغيير مواضع خود درقبال طالبان است و پاکستان و افغانستان در اين مورد به توافق اصولي دست يافته‌اند.

اين بدان معناست که دوران طالبان درحال سپري شدن است و سخنان رئيس جمهوري افغانستان مبني براينکه افغانستان و پاکستان بايد براي دوران بعد از طالبان نيز رابطه خود را بازنگري و تنظيم نمايند در همين راستا قابل توجه است. وضعيتي که تحقق آن نيازمند اجماع ملي در افغانستان است.

رفيع الله نيازى کارشناس مسائل سياسي معتقد است «تمام گروه‌هاى سياسى، رهبران و شخصيت‌هايى که در داخل و بيرون از دولت افغانستان هستند، بايد در مورد گفت وگو با طالبان نظر واحد داشته باشند در غير اين صورت پروسه صلح اين کشور موفق نخواهد شد».

يکي از نگرانيهاي مهم دولت افغانستان اين است که بعد از طالبان خشونت‌هاي خونين در اين کشور با حمايتهاي خارجي از برخي گروههاي ديگر ادامه يابد و گروههاي ديگري جانشين طالبان در افغانستان براي بحران‌زايي شوند.

موضوعي که به گفته محمد اشرف غني رئيس جمهوري افغانستان در گفت وگو با اسلام‌‌آباد لحاظ شده و دولت کابل براين نکته تاکيد دارد که به دنبال استقرار صلح پايدار در افغانستان است.

فضل‌الرحمان اوريا، کارشناس مسائل سياسي معتقد است «براي رسيدن به صلح پايدار، طرف‌هاي درگير در افغانستان بايد تعريف مشخصي از آن داشته باشند. حکومت وحدت ملي و طالبان هنوز به يک تعريف مشخص از صلح دست نيافته‌اند. در شرايط کنوني که طالبان در موقعيت خوب نظامي و اقتصادي در برخي مناطق قرار دارد به سختي به روند صلح خواهد پيوست».

درهر حال، پاسخ ندادن طالبان به تمديد آتش‌بس يک‌جانبه دولت افغانستان نشان مي‌دهد که بحران و ناامني در اين کشور همچنان ادامه دارد و تاکيد رئيس جمهوري افغانستان مبني براين که دولت اين کشور مذاکره با پاکستان را برمبناي استقلال و تماميت ارضي خود به پيش مي‌برد به اين معناست که دولت کابل درمورد خط فرضي ديوراند با اسلام‌‌آباد برسر طالبان معامله نخواهد کرد.

وضعيتي که به نظر مي‌رسد سايه خود را همچنان بر صلح و امنيت در افغانستان حفظ خواهد کرد و مانع از اين مي‌شود که پاکستان به هر قول و قراري که با دولت افغانستان داده و گذاشته است پايبند باشد. ۱۲۰/۱۳۵ نويسنده : مجيد وقاري

۱۳۹۷-۰۴-۱۰
کوکچه پرس