اوکراین چه معادن حیاتی دارد و چرا ترامپ به دنبال دسترسی به آنهاست؟

در جریان جنگ اوکراین و روسیه، منابع معدنی حیاتی اوکراین به یکی از موضوعات اصلی توجه قدرت‌های جهانی، به ویژه ایالات متحده، تبدیل شده است. دونالد ترامپ و ایالات متحده پیشنهادی برای تصاحب ۵۰ درصد از این معادن حیاتی ارائه کردند، اما ولودیمیر زلنسکی این پیشنهاد را با توجه به مطالبات امنیتی کشورش به‌طور کامل نپذیرفت.

مواد معدنی حیاتی چیست؟ مواد معدنی حیاتی، فلزات و مواد خامی هستند که برای تولید فناوری‌های پیشرفته، گذار به انرژی‌های سبز، محصولات الکترونیکی، و تسلیحات نظامی ضروری‌اند. برخی از این مواد شامل کبالت، لیتیوم، نیکل و مس هستند که در ساخت خودروهای برقی، توربین‌های بادی، تلفن‌های همراه و تجهیزات نظامی مانند هواپیماهای جنگنده F-35 به کار می‌روند.

اهمیت ژئوپلیتیکی مواد معدنی حیاتی: به دلیل تقاضای رو به رشد برای این مواد در گذار جهانی به انرژی‌های سبز و فناوری‌های پیشرفته، کشورهای صنعتی به دنبال تأمین این منابع هستند. گزارش آژانس بین‌المللی انرژی نشان می‌دهد که بازار این مواد در سال ۲۰۲۲ به ۳۲۰ میلیارد پوند رسید و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۰ دو برابر و تا سال ۲۰۴۰ سه برابر شود.

چرا ترامپ خواهان دسترسی به مواد معدنی اوکراین است؟ ایالات متحده، به ویژه در دوره ترامپ، به دلیل جنگ تجاری با چین و تلاش برای محدود کردن وابستگی به این کشور، به دنبال منابع جایگزین مواد معدنی حیاتی بوده است. چین در حال حاضر ۹۰ درصد تولید و فرآوری عناصر خاکی کمیاب را در اختیار دارد، و ترامپ با سیاست‌های اقتصادی خود، به دنبال کاهش وابستگی به چین و تقویت زنجیره تأمین ایالات متحده از طریق دسترسی به معادن اوکراین است.

منابع معدنی اوکراین: اوکراین حدود ۵ درصد از منابع معدنی جهان را در اختیار دارد، از جمله لیتیوم، گرافیت، کبالت و تیتانیوم. بر اساس تحقیقات کمیسیون اروپا، این کشور یکی از تولیدکنندگان کلیدی تیتانیوم در جهان است و همچنین دارای ذخایر عظیم گرافیت و لیتیوم است. با این حال، بخش بزرگی از این منابع در مناطق تحت اشغال روسیه قرار دارند و این مسئله دسترسی به آنها را دشوار کرده است.