«این فقط بحث زبان نیست؛ نقشه حذف است»؛ هشدار صریح به غیرپشتون‌ها در برابر تغییر زبان اداری

خبرگزاری کوکچه: تصمیم اخیر طالبان برای جایگزین کردن زبان پشتو به جای زبان فارسی در مکاتبات اداری، یک اقدام فنی یا اصلاحی نیست؛ بلکه بازتعریف قدرت از مسیر زبان است.

در این معادله سیاسی، تکلیف طالبان روشن است. اما تکلیف بخش بزرگی از نخبگان پشتون نیز مشخص شده است: انتخاب راه خاموشی، خنثی بودن، یا تلاش برای عادی‌سازی وضعیت.

هشداری به غیرپشتون‌ها این یادداشت یک هشدار صریح خطاب به غیرپشتون‌هاست. اگر «زبان واسط تمدنی» حذف شود، اگر اداره، آموزش و نمادهای ملی به صورت یک‌طرفه مصادره شوند و اگر این روند با پراکندگی و واکنش‌های جداگانه پاسخ داده شود، نتیجه تنها یک چیز خواهد بود: حذف تدریجی و سپس حذف کامل.

فارسی؛ زبان پیوند، نه زبان یک قوم فارسی زبان یک قوم خاص نیست؛ زبان پیوند اقوام است. پیش از شکل‌گیری دولت‌های مدرن، این زبان ابزار اداره، دانش و تعامل بوده است. حذف آن به معنای تقویت هیچ زبان دیگری نیست، بلکه تضعیف ظرفیت اداره، آموزش و همزیستی ملی است.

حذف زبان، مقدمه حذف صداهای مستقل حذف زبان، مقدمه‌ای برای حذف هر صدای مستقل دیگر است: امروز فارسی، فردا هر آنچه «غیرخودی» تلقی شود. اگر غیرپشتون‌ها هرکدام جداگانه واکنش نشان دهند و مسئله را قومی، محلی یا مقطعی ببینند، این پروژه بدون هیچ هزینه‌ای برای مجریان آن پیش خواهد رفت.

نتیجه‌گیری: اتحاد یا حذف این یادداشت شکایت نیست؛ یک هشدار عقلانی است. یا غیرپشتون‌ها بر سر اصول مشترک—شامل زبان واسط، برابری شهروندی و اداره مشترک—به یک موضع واحد می‌رسند، یا باید بپذیرند که حذف، مرحله‌به‌مرحله و کامل خواهد شد. در سیاست، بی‌طرفی وجود ندارد؛ فقط موضع‌گیری آگاهانه یا حذف تدریجی وجود دارد.