امامعلی رحمان، رئیسجمهور مادامالعمر تاجیکستان، اکنون بیش از دو هفته است که در هیچ مراسم رسمی، جلسه کابینه یا رویداد رسانهای دیده نشده است. این غیبت طولانیمدت و بیسابقه در کشوری که تصویر رهبر آن به طور روزانه و گسترده از رسانههای دولتی پخش میشود، فضای سیاسی دوشنبه را در بهت فرو برده و گمانهزنیها درباره پایان دوران اقتدار او را شدت بخشیده است.
منابع غیررسمی و رسانههای متعلق به مخالفان دولت تاجیکستان، ادعاهایی مبنی بر وخامت ناگهانی وضعیت جسمانی «پیشوای ملت» مطرح کردهاند. گزارشهای تایید نشده از احتمال بروز عارضه جدی قلبی یا مغزی و حتی اعزام مخفیانه تیمهای پزشکی خارجی به کاخ ریاستجمهوری حکایت دارد، خبری که در سایه سانسور شدید خبری و کنترل امنیتی، هنوز به طور مستقل قابل تایید نیست.
در غیاب پدر، نگاهها اکنون بیش از هر زمان دیگری به «رستم امامعلی»، پسر ارشد او و رئیس مجلس ملی و شهردار دوشنبه دوخته شده است. تحلیلگران بر این باورند که اگر وضعیت سلامت رحمان به نقطه غیرقابل بازگشت رسیده باشد، سناریوی انتقال قدرت موروثی که سالهاست زیرساختهای قانونی و سیاسی آن فراهم شده، ممکن است در فضایی اضطراری و امنیتی اجرایی شود.
سکوت سنگین و معنادار دستگاههای تبلیغاتی دولت تاجیکستان بر دامنه نگرانیها افزوده است. برخلاف رویههای معمول که در زمان بیماریهای جزئی با انتشار تصاویر آرشیوی یا بیانیههای کوتاه سعی در عادینمایی اوضاع داشتند، این بار فقدان هرگونه واکنش رسمی یا تکذیبیه قاطع، فرضیه ناتوانی کامل رئیسجمهور در اداره امور کشور را در اذهان عمومی تقویت کرده است.
این خلاء احتمالی قدرت در همسایگی شمالی افغانستان، زنگ خطر را برای بازیگران منطقهای و بهویژه روسیه به صدا درآورده است. هرگونه بیثباتی سیاسی در تاجیکستان میتواند توازن امنیتی در مرزهای آسیای مرکزی را برهم بزند و کشورهای منطقه با حساسیت بالا تحولات پشت پرده کاخ ریاستجمهوری در دوشنبه را رصد میکنند.
